Home / PHÂN TÍCH & NHẬN ĐỊNH / PHÂN TÍCH THỊ TRƯỜNG, VĨ MÔ, NGÀNH / Gỗ và sản phẩm gỗ xuất khẩu: Lạc quan nhưng cần cẩn trọng

Gỗ và sản phẩm gỗ xuất khẩu: Lạc quan nhưng cần cẩn trọng

2018 - Một năm thành công với xuất khẩu gỗ

Xuất khẩu gỗ Việt Nam đã trải qua năm 2018 khá thành công với tổng giá trị xuất khẩu đạt 8,9 tỷ USD, tương ứng với mức tăng trưởng gần 16%. Ngoại trừ năm 2016 với tốc độ tăng trưởng khiêm tốn 1.1%, thì từ năm 2009 đến 2018, tăng trưởng về giá trị xuất khẩu gỗ luôn đạt ở mức hai con số, và tốc độ tăng trưởng trung bình 10 năm gần đây đạt xấp xỉ 15%.

gỗ

Qua thời gian, ngành gỗ và sản phẩm gỗ cũng dần khẳng định vai trò quan trọng của mình trong cơ cấu xuất khẩu của Việt Nam. Gỗ và sản phẩm gỗ đóng góp 3,7% trong tổng kim ngạch xuất khẩu, đứng thứ 7 trong 46 ngành được thống kê số liệu xuất khẩu trong năm 2018. Trừ những mặt hàng chủ lực xuất ngoại nhiều năm như Điện tử và Dệt may (lần lượt chiếm 20,2% và 12,5% tổng giá trị xuất khẩu), thì Gỗ và sản phẩm gỗ đã vượt Thủy sản (3,6%), và các mặt hàng nông sản thế mạnh như rau quả, cà phê, và hạt điều, để khẳng định vai trò trụ cột trong chiến lược đưa hàng hóa Việt Nam ra thị trường thế giới.

gỗ

Doanh nghiệp Việt Nam khẳng định vai trò

Các doanh nghiệp Việt Nam là một nhân tố không thể thiếu khi nhắc tới thành công của công tác xuất khẩu gỗ. Trong tổng giá trị xuất khẩu gần 9 tỷ USD của ngành gỗ, thì doanh nghiệp Việt Nam đóng góp tới 57%, và 43% còn lại đến từ các doanh nghiệp FDI. Theo Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, nhiều doanh nghiệp Việt đạt kim ngạch xuất khẩu gỗ từ 50 đến 270 triệu USD một năm, trong đó có thể kể tới Hào Hưng, Woodlands, Nafoco, Mifaco, hay Thanh Thành Đạt.

Mỹ là thị trường lớn nhất, Nhật Bản soán ngôi ‘Á quân’ của Trung Quốc về giá trị xuất khẩu

Về thị trường xuất khẩu, Mỹ năm thứ tư liên tiếp chiếm vị trí dẫn đầu, với giá trị xuất sang thị trường này đạt 3,61 tỷ USD. Thị trường Nhật Bản bất ngờ vượt qua Trung Quốc để chiếm vị trí thứ 2, với giá trị xuất khẩu đạt 1,12 tỷ USD. Trung Quốc và Hàn Quốc lần lượt chiếm vị trí thứ ba và thứ tư với giá trị xuất sang mỗi thị trường đạt khoảng 1 tỷ USD.

gỗ

Xét về tốc độ tăng trưởng, thì Hàn Quốc là đối tác có tốc độ tăng trưởng giá trị xuất khẩu gỗ cao nhất, lên tới 39,4% trong năm 2018. Xuất khẩu sang Mỹ vẫn duy trì được mức tăng trưởng cao và ổn định, với 17,3%. ‘Á quân’ Nhật Bản có mức tăng trưởng nhảy vọt từ 2,8% năm 2017 lên 13,2% năm 2018. Ngược lại, với những tác động về địa chính chị, Trung Quốc là thị trường ghi nhận mức tăng trưởng âm gần một điểm phần trăm. Nhìn chung, các thị trường chính của xuất khẩu gỗ Việt Nam vẫn đạt mức tăng trưởng tốt, với nhu cầu tăng cao về các sản phẩm nội và ngoại thất gỗ.

gỗ

Đồ nội thất và dăm gỗ là sản phẩm xuất khẩu chính

Đồ nội thất là sản phẩm chủ lực của xuất khẩu gỗ, với giá trị xuất khẩu đạt 5,37 tỷ USD, và dăm gỗ cũng là một sản phẩm chiếm tỷ trọng cao trong cơ cấu xuất khẩu gỗ, với tỷ trọng 15% và giá trị đạt 1,34 tỷ USD. Các mặt hàng nguyên liệu như gỗ tròn & gỗ xẻ, hay các loại ván, được dùng để làm nguyên liệu đầu vào cho các công đoạn sản xuất tiếp theo, không phải thế mạnh của xuất khẩu gỗ Việt.

gỗ

Nhìn chung, khẩu vị nhập khẩu các mặt hàng gỗ của các thị trường chính khá khác nhau. Thứ nhất, thị trường Mỹ là điểm đến cho các sản phẩm gỗ nội thất Việt Nam, với 90% sản phẩm xuất sang thị trường này là đồ nội thất. Tương tự, thị trường EU cũng nhập khẩu tới 94% sản phẩm gỗ của Việt Nam. Trái lại, gỗ nguyên liệu (dăm gỗ) lại là mặt hàng được Nhật Bản nhập khẩu nhiều. 60% giá trị nhập khẩu vào Nhật Bản là gỗ nguyên liệu. Tương đồng với Nhật Bản, xu hướng nhập khẩu gỗ nguyên liệu cũng khá phổ biến với thị trường Hàn Quốc và Trung Quốc. Điều này có thể lý giải nguyên nhân vì sao Mỹ luôn là thị trường xuất khẩu số một của Việt Nam nếu xét về giá trị, do đồ gỗ nội thất hoàn thiện sẽ được bán với giá cao hơn so với việc bán gỗ nguyên liệu.

Triển vọng 2019: Lạc quan, nhưng cần cẩn trọng

Nhìn chung, xu hướng về xuất khẩu gỗ trong năm 2019 sẽ không có nhiều thay đổi so với năm 2018. Lạc quan về triển vọng xuất khẩu, ngành cũng đặt mục tiêu xuất khẩu cho năm 2019 là 11 tỷ USD, năm 2020 đạt 12-13 tỷ USD và tới năm 2015, giá trị xuất khẩu sẽ chạm được mức 20 tỷ USD.

Cuộc chiến tranh thương mại Mỹ -Trung mang đến cả thuận lợi lẫn rủi ro. Có thể thấy, kim ngạch xuất khẩu gỗ của Việt Nam sang thị trường Mỹ đã tăng mạnh trong năm 2018, chủ yếu về xuất khẩu mặt hàng gỗ sản phẩm. Tuy nhiên, việc gia tăng đột biến giá trị xuất khẩu sang Mỹ có thể phát sinh những điều tra của Chính phủ Mỹ về bán phá giá và trợ cấp, như việc họ đã từng làm với Trung Quốc trong năm 2017. Cuộc chiến tranh này cũng tác động xấu tới việc xuất khẩu gỗ nguyên liệu sang Trung Quốc (dăm gỗ, gỗ xẻ), khi các nhà sản xuất nước này phải tính thêm cả việc nhu cầu sản phẩm của họ có thể bị sụt giảm.

Luật Lâm nghiệp, và VPA/FLEGT sẽ là công cụ điều hướng và quản lý của Chính phủ trong việc nâng cao chất lượng sản phẩm gỗ (tham khảo thêm bài viết “VPA/FLEGT và điểm đến châu Âu của gỗ Việt”). Đây sẽ là kim chỉ nam để định hướng hình thành một nền công nghiệp có chuỗi cung ứng hoàn chỉnh, từ khâu nhập nguyên liệu đến khâu hoàn thiện sản phẩm. Bước đầu, các quy định mới sẽ gây khó khăn cho các doanh nghiệp trong ngắn hạn, khi họ cần thời gian để thích ứng và chuyển giao mô hình và thói quen sản xuất. Nhưng nếu nhìn dài hạn, thì đây chính là đòn bẩy giúp gỗ Việt Nam trở thành ngành xuất khẩu mũi nhọn, giúp gia tăng cả vể giá trị lẫn chất lượng cho gỗ Việt Nam trên thị trường thế giới.

(Nguồn: VDSC)

Show Buttons
Hide Buttons